संपादक : पोपट मारुती मिंड
आपलं फलटण( पोपट मिंड)
मंदिर उभारणे म्हणजे केवळ दगड, विटा, सिमेंट आणि लोखंड एकत्र करून वास्तू उभी करणे नव्हे; तर त्यामागे असते श्रद्धा, सेवाभाव, त्याग आणि एकजुटीची ताकद. टाकळवाडे तालुका फलटण गावात अल्पावधीत उभे राहिलेले शिवमंदिर हे याच सामूहिक श्रद्धेचे, सहकार्याचे आणि ग्रामस्थांच्या एकजुटीचे प्रेरणादायी प्रतीक ठरले आहे.
एका अज्ञात शिवभक्ताने मनाशी संकल्प केला... गावात भगवान महादेवाचे सुंदर मंदिर उभे राहावे. मनातील हा संकल्प प्रत्यक्षात आणण्यासाठी गावातील शिवभक्त ग्रामस्थ पुढे आले आणि पाहता पाहता या संकल्पाला सामूहिक चळवळीचे स्वरूप प्राप्त झाले. कोण श्रीमंत, कोण गरीब, कोण मालक, कोण मजूर, कोण कामगार, कोण अल्पभूधारक, याचा विचार न करता प्रत्येकाने ‘हे आपल्या गावचे मंदिर आहे’ या भावनेतून आपला वाटा उचलला.
या मंदिरासाठी जागेचा प्रश्न महत्त्वाचा होता. त्यावेळी टाकळवाडेतील अल्पभूधारक आबासो मल्हारी जाधव यांनी मंदिर उभारण्यासाठी आवश्यक असलेली आपली जागा कोणताही स्वार्थ न ठेवता दान केली. स्वतः अल्पभूधारक असतानाही आपल्या मालकीची जागा देवाच्या कार्यासाठी देण्याचा त्यांचा निर्णय हा खऱ्या अर्थाने त्याग आणि श्रद्धेचे उदाहरण ठरला. आबासो जाधव यांच्या या उदार सहकार्यामुळेच त्या जागेवर आज दिमाखदार शिवमंदिर उभे राहिले आहे. मंदिराच्या कळसाकडे पाहताना जाधव यांनी दिलेल्या या योगदानाची आठवण टाकळवाडेकरांना कायम प्रेरणा देत राहील.
मंदिर उभारणीसाठी गावातील सर्व जाती-धर्मांच्या नागरिकांनी आपल्या ऐपतीप्रमाणे देणगी दिली. कुणी आर्थिक मदत केली, कुणी साहित्य दिले, कुणी श्रमदान केले, तर कुणी कामासाठी वेळ देत धावपळ केली. शिक्षित असो वा अशिक्षित, शेतकरी असो वा मजूर, कामगार असो वा व्यावसायिक—प्रत्येकाने आपल्या परीने योगदान दिले. त्यामुळे हे मंदिर कोणत्याही एका व्यक्तीचे किंवा समूहाचे न राहता संपूर्ण टाकळवाडे गावाचे मंदिर बनले आहे.
या कामात अनेक ग्रामस्थांनी अतिशय परिश्रम घेतले. मंदिराच्या कामासाठी वेळ दिला, आवश्यक त्या ठिकाणी धावपळ केली, अडचणी सोडवल्या आणि ग्रामस्थांना एकत्रित केले. मात्र या कार्यात पुढाकार घेऊनही अनेकांनी स्वतःच्या नावाचा कुठेही गवगवा केला नाही. ‘कार्य महादेवाचे आहे; प्रसिद्धीची गरज काय?’ या भावनेने ते पडद्यामागे राहून कार्यरत राहिले. अशा ज्ञात-अज्ञात शिवभक्तांच्या योगदानामुळेच मंदिर उभारणीचा हा संकल्प इतक्या कमी कालावधीत पूर्णत्वास जाऊ शकला.
मंदिरासाठी देणगी देणाऱ्या प्रत्येकाची आर्थिक क्षमता वेगवेगळी होती; मात्र श्रद्धा समान होती. कुणी मोठी रक्कम दिली, कुणी आपल्या ऐपतीप्रमाणे छोटी देणगी दिली, तर काहींनी पैशाबरोबरच श्रमाचे, वेळेचे योगदान दिले. त्यामुळे या मंदिराच्या प्रत्येक वीट-दगडामध्ये ग्रामस्थांच्या श्रमाचा, त्यागाचा आणि श्रद्धेचा अंश सामावलेला आहे.
आज कलशारोहण सोहळ्याच्या निमित्ताने मंदिरावर चढणारा कळस हा केवळ एका वास्तूचा कळस नाही; तो टाकळवाडेकरांच्या एकजुटीचा, सामूहिक संकल्पाचा आणि परस्पर सहकार्याचा कळस आहे.
समाजात अनेकदा जात, धर्म, आर्थिक परिस्थिती आणि मतभेद यांमुळे माणसे दुरावतात. मात्र टाकळवाडे ग्रामस्थांनी या मंदिराच्या माध्यमातून वेगळाच आदर्श निर्माण केला आहे. श्रद्धेच्या एका धाग्याने संपूर्ण गावाला एकत्र बांधले जाऊ शकते, हे या मंदिराच्या उभारणीने दाखवून दिले. कदाचित मंदिर उभारणीच्या माध्यमातून भविष्यातील टाकळवाडे ग्रामस्थांच्या विकास पर्वाचा एकजुटीचा प्रारंभ ठरला तर नवल वाटायला नको.
एका अज्ञात शिवभक्ताने पाहिलेले स्वप्न, आबासो मल्हारी जाधव यांनी दिलेल्या जागेचे योगदान, ग्रामस्थांनी दिलेल्या देणग्या, असंख्य हातांचे श्रम आणि अनेकांच्या निस्वार्थ सहकार्यामुळे आज प्रत्यक्षात आले आहे.
टाकळवाडे गावाच्या भूमीत उभे राहिलेले हे महादेव मंदिर म्हणजे केवळ देवस्थान नाही; ते गावाच्या एकजुटीचे स्मारक आहे.
आज मंदिरावर डौलाने फडकणारा ध्वज आणि आकाशाला गवसणी घालणारा कळस एकच संदेश देत आहे—
‘जेव्हा गाव एकत्र येते, तेव्हा संकल्प कितीही मोठा असो, तो पूर्णत्वास जातो!’
आणि या संकल्पाचा साक्षीदार म्हणून ‘महादेव’ टाकळवाडेकरांच्या या एकजुटीला सदैव आशीर्वाद देत राहो, हीच या कलशारोहण सोहळ्याच्या निमित्ताने शिवभक्तांची भाबडी अपेक्षा.
